Kwas pirofosforowy

Otrzymaną mieszaninę stosuje się wprost jako nawóz fosforowy pod nazwą superfosfatu. Gdy zamiast kwasu siarkowego użyje się kwasu fosforowego, otrzymany produkt, zwany superfosfatem potrójnym, jest wolny od gipsu, stanowiącego w superfosfacie zwykłym bezużyteczny (choć nieszkodliwy) balast.

[…]

Kwas metafosforowy i metafosforany

Kwas metafosforowy, HPO3, ciężar cząst. 80, powstający jako pierwszy produkt uwodnienia pięciotlenku fosforu, może być też otrzymany przez odwodnienie kwasu pirofosforowego w temperaturze wyższej, niż sam on powstaje z kwasu ortofosforowego (por. wyżej). Kwas meta tworzy szklistą masę łatwo rozpuszczalną w wodzie. W otrzymanych roztworach kwas metafosforowy znajduje się w postaci cząsteczek potrójnych, poczwórnych lub jeszcze bardziej spolimeryzowanych. Kwas metafosforowy, podobnie jak kwas piro, przechodzi w roztworach w kwas orto. Ogrzany zaś do temperatury czerwonego żaru częściowo się ulatnia, lecz nie daje się odwodnić do pięciotlenku.

[…]

Kwas chlorawy, HC102 i chloryny cz. II

Te stężone roztwory kwasu chlorowego działają silnie utleniająco. Natomiast roztwory rozcieńczone są trwałe i mogą być ogrzewane bez rozkładu prawie do wrzenia.

[…]

Hydroksyloamina, NH2OH

Ciężar cząst. 33,032, tt. = 33,1°C, tw. (22 mm) = 56—5B°C, ds = 1,204 g em3. Związek ten powstaje w większych lub mniejszych ilościach podczas redukcji wszystkich tlenowych związków azotu (prócz podtlenku NoO). Na większą skalę można go otrzymać według T a f e 1 a przez elektrolizę kwasu azotowego z użyciem katody ołowianej. Czynnikiem redukującym jest tu powstający na katodzie wodór in statu nascendi. IIN03 -b 6H = NII2OH – 2HaO.

[…]

Hydroksyloamina, NH2OH – kontynuacja

Mniejsza trwałość hydroksyloaminy w porównaniu z amoniakiem ujawnia się także i w jej zachowaniu wobec kwasu azotawego. Azotyn amonowy rozpada się na azot i wodę dopiero po podgrzaniu (§ 167). Hydroksyloamina natomiast pod wpływem kwasu azotawego ulega rozkładowi w szybkim tempie już w zwykłej temperaturze według analogicznego równania, z tą tylko różnicą, że zamiast azotu tworzy się podtlenek azotu: NH20H + UNO, = Nd) + 2HaO.

[…]

Gaz generatorowy. Gaz wodny. Gaz mieszany

Praktyczne zastosowanie tlenku węgla polega głównie na wykorzystaniu jego ciepła spalania. Nigdy jednak nie stasuje się w technice tlenku węgla jako paliwa w stanie czystym, lecz zawsze w mieszaninie z innymi gazami. Mieszaninę taką otrzymuje się na przykład przepuszczając powietrze przez grubą warstwę (0,5—2 m) rozżarzonego koksu lub węgla kamiennego w dużych cylindrach żelaznych, tzw. generatorach stąd nazwa — gaz generatorowy. W dolnej części generatora, gdzie powietrze zawiera jeszcze dostateczną ilość tlenu, część koksu spala się na dwutlenek. Przechodząc przez warstwy wyższe, C02 ulega częściowo redukcji na CO w myśl reakcji Boudouarda (§ 225, równanie II). Stosunek ilości CO do C02 w gazie generatorowym zależy do pewnego stopnia od szybkości przepływu powietrza. Zwykle otrzymuje się gaz zawierający przeciętnie 25°/o CO, 70% N2, 4% C02 oraz niewielkie ilości H2, CH4 i 02. Jego wartość opałowa wynosi od 800 do 1100 kcai/m3. Gaz generatorowy otrzymany 2 węgla ma nieco większą wartość opałową niż otrzymany z koksu, ze względu na większą zawartość wodoru i metanu.

[…]

Gaz generatorowy. Gaz wodny. Gaz mieszany cz. II

Wytwarzanie gazu wodnego, jak podaje równanie (III) z § 225, jest reakcją dość silnie endotermiczną. Podczas przepuszczania pary wodnej temperatura koksu ulega więc szybko obniżeniu („zimny bieg generatora”). Dla jej ponownego podniesienia należy po kilku minutach przerwać dopływ pary i wprowadzić powietrze. Podczas tego „gorącego biegu” wytwarza się gaz generatorowy, który można zbierać bądź to osobno, bądź to razem z gazem wodnym, otrzymując tzw. gaz mieszany o zawartości przeciętnej 30% CO, 15% H2, 5% C03 i 50% N2 i wartości opalowej 1300 keal/m3. Można też wytwarzać gaz mieszany w procesie ciągłym, przepuszczając przez rozżarzony koks równocześnie powietrze i parę wodną w tak dobranym stosunku, by proces jako całość przebiegał z wydzieleniem niewielkiej ilości ciepła, .potrzebnej do pokrycia nieuniknionych strat przez przewodzenie i promieniowanie.

[…]

Cząsteczka tlenku azotu

Tlenek azotu łączy się bezpośrednio z wieloma substancjami. Najważniejszą spośród tych reakcji jest reakcja z tlenem, w wyniku której powstaje dwutlenek (czterotlenek) azotu: – 2NO + Oa = 2NOa + 2 13,6 kcal.

[…]

Ciężar cząsteczkowy fluorowodoru

Pod względem własności fluorowodór wyraźnie odbiega od związków wodorowych pozostałych fluorowców (por. §§ 121, 122, 132, 135). Duże różnice można też stwierdzić i w rozpuszczalności odpowiednich soli. Spośród fluorków dobrze rozpuszczają się jedynie sole litowców (prócz LiF), amonu i srebra. Sole pozostałych metali rozpuszczają się trudno. Szczególnie charakterystyczna jest mała rozpuszczalność fluorków metali z rodziny berylcwców (grupa II układu okresowego), przede wszystkim fluorku wapniowego, stanowiącego najważniejszy minerał fluorowy.

[…]

Chlorek, bromek i jodek bizmutawy

Chlorek bizmutawy, BiCl3 powstaje nie tylko podczas rozpuszczania tlenku w kwasie solnym, lecz może być też otrzymany przez działanie wody królewskiej na bizmut i następne odparowanie roztworu. Sól bezwodna tworzy bezbarwne kryształy układu regularnego o gęstości 4,75 g/cm3, topiące się w 232°C, wrzące w 447°C. Z małą ilością wody tworzy hydrat BiClg H20, większe ilości hydroiizują go na tlenochlorek, BiOCl (chlorek bizmutylu), substancję stałą, krystaliczną, prawie nierozpuszczalną w wodzie. Z chlorkami litowców BiCl3 tworzy sole kompleksowe o wzorach ogólnych MBiCbJ i M JfBiCls] (cztero- i pięciochlorobizmutyny).

[…]

Bizmut metaliczny – rozwinięcie

Bizmut jest metalem o połysku różowawym. Budowę ma grubokry- staliczną, wskutek czego jest kruchy i mechanicznie mało wytrzymały. Prąd elektryczny i ciepło przewodzi niezbyt dobrze. Podczas krzepnięcia znacznie zwiększa swoją objętość. Gęstość, pary poniżej 2000°C wskazuje na częściowe tworzenie się cząsteczek dwuatomowych: 2Bi Bi2.

[…]

Arszenik

Arszenik jest substancją silnie trującą. Dawka 0,1 g, wprowadzona do żołądka, jest dla przeciętnego człowieka śmiertelna. Małe dawki ar- szeniku wpływają natomiast podniecająco na działalność organów trawiennych. Dlatego stosuje się arszenik w lecznictwie, zwykle w postaci zastrzyków. Organizm ludzki ma zdolność przyzwyczajania się do stałych dawek arszeniku, po czym znosić może bez widocznej szkody dawki znacznie przekraczające przeciętną dawkę śmiertelną.

[…]

Kwas węglowy i węglany

Jako związek wybitnie egzotermiczny, dwutlenek węgla jest w zwykłej temperaturze substancją bardzo trwałą. Ogrzany jednak powyżej 1500°C, ulega częściowej dysocjacji na tlenek węgla i tlen: – 2C02i=t2C0 + Oa— 2 67,56 kcal.

[…]

Destylacja rozkładowa węgla. Koks cz. II

Ilości poszczególnych produktów destylacji rozkładowej węgla kamiennego zależą z jednej strony od sposobu jej prowadzenia, w szczególności od temperatury ogrzewania, z drugiej zaś — od rodzaju materiału wyjściowego. Destylację rozkładową prowadzi się przeważnie w temperaturach 1000°C i wyższej. Nie wszystkie gatunki węgla nadają się w równej mierze do tego procesu. Jedne gatunki dają duże ilości produktów lotnych, 30—40% na wagę węgla, oraz koks mało lub wcale nie spieczony o małej wytrzymałości mechanicznej, nadający się co najwyżej do celów opałowych. Są to węgle gazowe i gazowo-płomienne. Stosuje się je głównie w gazowniach do wytwarzania gazu świetlnego. Z innych znów gatunków, tzw. węgli koksowych, otrzymuje się dobrze spieczony, twardy koks (koks hutniczy), lecz mniejsze ilości gazu 20— 30%). Zakłady przemysłowe nastawione na produkcję przede wszystkim dobrego koksu hutniczego noszą nazwę koksowni. W urządzeniach technicznych różnią się one od gazowni tym głównie, że destylację węgla prowadzi się w specjalnych piecach komorowych, ogrzewanych gazami spalinowymi, przepływającymi kanałami w ściankach komór. W gazowniach natomiast ogrzewa się węgiel w stalowych retortach różnych systemów z wykładziną z ogniotrwałych materiałów krzemionkowych. Jedynie w wielkich gazowniach stosuje się piece komorowe podobne do używanych w koksowniach. Zresztą w nowszych zakładach różnice w instalacjach technicznych gazowni i koksowni są coraz mniejsze.

[…]